Przejdź do treści
W Szwecji
Kultura i kuchnia

Kanelbulle: szwedzkie bułeczki cynamonowe, przepis i gdzie zjeść

Redakcja W Szwecji5 min czytania
Kanelbulle
Fot. Maria Eklind, CC BY-SA 2.0

Kanelbulle to szwedzka bułeczka drożdżowa z cynamonem i cukrem, którą pieką w domu nawet ci, którzy nigdy nie robili ciasta. W tym tekście dostaniesz przepis krok po kroku, krótką historię bułeczek cynamonowych, informację o Dniu Kanelbulle oraz wskazówki, czego szukać, planując kawę w Szwecji.

Czym jest kanelbulle i czym różni się od zwykłej bułki?

Kanelbulle to szwedzka bułeczka cynamonowa z ciasta drożdżowego. Ciasto rozwałkowuje się, smaruje cienką warstwą masła i posypuje mieszanką cynamonu oraz cukru. Następnie zwija się je w roladę, kroi na pojedyncze porcje i piecze. Dla szwedzkiego smaku ważny jest kardamon, który zwykle trafia do ciasta. Dzięki niemu bułeczki mają wyraźnie inny aromat niż cynamonowe wypieki z innych krajów. Nazwa występuje też w wersjach angielskich, jak cinnamon roll czy cinnamon bun, ale w Szwecji mówi się po prostu kanelbulle. Bułeczka nie jest słodka jak deser z kremem. Najczęściej je się ją do kawy, o zwykłej porze dnia, bez okazji. Więcej o tym, co jada się na szwedzkim stole, znajdziesz w przewodniku po kuchni szwedzkiej. Obok bułeczek pojawiają się tam też mniej oczywiste potrawy, jak surstromming, kiszony śledź, który dzieli zdania nawet samych Szwedów.

Skąd wzięły się bułeczki cynamonowe?

Pochodzenie cynamonowych bułeczek nie jest dokładnie znane. Arabscy kupcy przywozili do Europy cynamon z Sri Lanki, a same bułeczki mogły powstać w Bizancjum. Najstarsze zapisane przepisy pochodzą z Niemiec z XVI wieku. Z Niemiec wypiek rozszedł się na północ, do Skandynawii. Kupcy Hanzy przywieźli go do portowego miasta Bergen w Norwegii. Tam nazywano go skillingsbolle. Współczesna szwedzka kanelbulle powstała dopiero po I wojnie światowej, więc obecna forma to młodsza historia niż sam pomysł na wypiek. Do Stanów Zjednoczonych bułeczki przywędrowały wraz z niemieckimi imigrantami. Historia pokazuje, że dzisiejsza bułeczka to połączenie wpływów z kilku stron Europy, a nie wynalazek jednego kraju.

Jakie składniki są potrzebne do kanelbulle?

Podstawą jest ciasto drożdżowe z mąki, masła lub innego tłuszczu stałego oraz cukru. Do ciasta dodaje się kardamon, który odróżnia szwedzką wersję od innych. Do nadzienia potrzebny jest cynamon zmieszany z cukrem, a czasem brązowy cukier. Część osób dodaje też rodzynki albo inne dodatki, ale klasyczna wersja ich nie wymaga. Na wierzch wiele osób kładzie perłowy cukier, który widać na zdjęciach szwedzkich bułeczek. Ciasto można zrobić także z ciasta francuskiego zamiast drożdżowego, a metoda zwijania pozostaje podobna. Dokładne ilości każdego składnika dobierz do wybranej receptury. Dobrze jest też mieć pod ręką miękkie masło, bo łatwiej się nim smaruje ciasto, a nadzienie równomiernie się rozkłada.

Jak zrobić kanelbulle krok po kroku?

Przepis ma kilka prostych etapów, które można wykonać w zwykłej kuchni.

  • Przygotuj drożdżowe ciasto z kardamonem i pozwól mu wyrosnąć.
  • Rozwałkuj ciasto na prostokąt.
  • Rozsmaruj cienką warstwę masła.
  • Posyp całość mieszanką cynamonu i cukru, opcjonalnie z brązowym cukrem.
  • Zwiń ciasto w roladę i pokrój na pojedyncze bułeczki.
  • Ułóż je w formie i pozostaw do ponownego wyrośnięcia.
  • Upiecz do zarumienienia i, jeśli chcesz, posyp perłowym cukrem.

Najwięcej problemów sprawia zwijanie. Ciasto musi być rozwałkowane równo, bo nierówna warstwa daje krzywe ślimaki. Nóż lub nitka pomagają pokroić roladę bez zgniatania nadzienia. Po wyjęciu z piekarnika bułeczki warto zostawić na chwilę do przestygnięcia. Wtedy nadzienie zdąży zastygnąć i nie wylewa się z ciasta przy pierwszym kęsie.

Jakie są wersje kanelbulle w innych krajach?

Bułeczki cynamonowe mają w Europie i Ameryce wiele odmian. Różnią się nazwą, kształtem, dodatkami i sposobem podania. Poniższa tabela pokazuje najczęstsze określenia w wybranych krajach.

Kraj Nazwa lokalna Charakterystyka
Dania kanelsnegl Znana także jako środowy ślimak
Finlandia korvapuusti Z kardamonem, często z perłowym cukrem
Niemcy i Austria Zimtschnecke Podawana przy popołudniowej kawie
Niemcy (Hamburg) Franzbrötchen Bez cynamonu, inspirowana croissantem
Stany Zjednoczone cinnamon roll Duża, z kremem serowym

Najbardziej odmienne są wersje amerykańskie, które bywają duże, pieczone w formie i oblewane lukrem. Często podaje się je na śniadanie lub deser. Wersja niemiecka z Hamburga pokazuje, że nie każdy wypiek z tej rodziny ma cynamon. Jeśli szukasz podobnego smaku w innym kraju, sprawdź, jak lokalnie nazywa się ten wypiek, zanim zamówisz.

Jaki jest Dzień Kanelbulle?

Od 1999 roku 4 października obchodzi się w Szwecji Dzień Kanelbulle, czyli Kanelbullens dag. Jest to narodowy dzień tematyczny, który uznaje duża część społeczeństwa. Dzień obchodzi się także w Finlandii. Wiele szwedzkich cukierni i kawiarni przygotowuje tego dnia specjalne wypieki, a w domach piecze się bułeczki razem z dziećmi. Jeśli planujesz wyjazd na początku października, sprawdź wcześniej, gdzie w twojej okolicy będzie można świętować. Lokalne kawiarnie zwykle same ogłaszają swoje oferty, więc najlepiej sprawdzić ich strony. Sam dzień jest dobrą okazją, żeby poznać szwedzki zwyczaj wspólnej kawy i bułeczek, a nie tylko sam smak wypieku.

Duże, zwijane szwedzkie bułeczki cynamonowe posypane grubym cukrem, ułożone na stole z ciastkami
Tradycyjne szwedzkie bułeczki cynamonowe, kanelbullar Fot. lisamikulski, CC BY 2.0

Gdzie zjeść najlepsze kanelbulle w Szwecji?

Najlepsze kanelbulle znajdziesz zwykle w kawiarniach i piekarniach, gdzie pieką je codziennie. Szwedzi jedzą je podczas fiki, czyli popołudniowej przerwy na kawę. Odbywa się ona w pracy, z przyjaciółmi lub w rodzinie, najczęściej po południu. Zwyczaj ten jest na tyle ważny, że warto go poznać, zanim wybierzesz miejsce na bułeczkę. Stolica, Sztokholm, jest głównym węzłem kolejowym i autobusowym kraju, więc dotarcie do wielu kawiarni nie wymaga planowania całej trasy. W Göteborgu, w dzielnicy Haga, znajdziesz największe wersje tych bułek, zwane hagabullar. Mają zwykle co najmniej 30 centymetrów średnicy. Mimo rozmiaru nie są uważane za wypiek do dzielenia się. Przy wyborze kawiarni warto zapytać o świeże wypieki, bo to one decydują o smaku.

Czego warto się trzymać przy samodzielnym pieczeniu?

Przy pieczeniu w domu najważniejsze jest, żeby ciasto dobrze wyrosło przed zwijaniem i drugim wyrastaniem. Zbyt krótkie wyrastanie daje zbite bułeczki, a zbyt długie może je rozpłaszczyć w piekarniku. Cienka warstwa masła i równomierne posypanie nadzieniem pozwalają uzyskać ładną spiralę. Jeśli chcesz zrobić wersję bardziej szwedzką, dodaj kardamon do ciasta. Jeśli wolisz smak amerykański, możesz użyć większej formy i lukru z kremem serowym. W tradycji fińskiej korvapuusti bywa większa i grubsza. Dzięki temu możesz dostosować wielkość bułeczek do tego, czy podajesz je na co dzień, czy na większą okazję.

Od czego zacząć planowanie wyjazdu z kanelbulle w tle?

Jeśli chcesz połączyć naukę pieczenia z wyjazdem, zacznij od przepisu, który dasz radę przygotować w domu. Dzięki temu będziesz wiedział, czego szukać w szwedzkich kawiarniach. Następnie zaplanuj wizytę w miejscu, gdzie zjesz bułeczki podczas fiki, na przykład w Sztokholmie lub Göteborgu. Pamiętaj o dacie Dnia Kanelbulle, jeśli chcesz trafić na świąteczną ofertę. Na koniec sprawdź aktualne godziny otwarcia kawiarni i piekarni w oficjalnych serwisach miast i kawiarni, bo się zmieniają. Najlepsza bułeczka to ta, którą zjesz z kubkiem kawy w ciepłym wnętrzu, a nie ta z dalekiego przepisu.

Dobre pytania przed wyjazdem

Czy kanelbulle to to samo co cinnamon roll?
Bułeczki są bardzo podobne, a angielskie nazwy cinnamon roll i cinnamon bun są w użyciu także w Wielkiej Brytanii. Szwedzka kanelbulle ma jednak charakterystyczny kardamon w cieście.
Czy do kanelbulle dodaje się kardamon?
Tak, szwedzkie ciasto zwykle zawiera kardamon w postaci proszku lub ziaren. To on nadaje kanelbulle wyjątkowy smak.
Co to jest fika i jak się z nią wiąże kanelbulle?
Fika to szwedzka przerwa na kawę, zwykle po południu, z ciastem lub bułeczkami. Odbywa się w pracy, z przyjaciółmi albo w rodzinie.
Kiedy obchodzi się Dzień Kanelbulle?
Dzień Kanelbulle przypada 4 października i jest obchodzony w Szwecji oraz Finlandii. Wprowadzono go w 1999 roku.
Czy można zrobić kanelbulle z ciasta francuskiego?
Tak, alternatywne przepisy używają ciasta francuskiego zamiast drożdżowego. Metoda zwijania i nadziewania pozostaje podobna.
Gdzie w Szwecji znajdę największe bułeczki cynamonowe?
Największe bułeczki, zwane hagabullar, serwuje się w dzielnicy Haga w Göteborgu. Mają zwykle co najmniej 30 centymetrów średnicy.
Podziel się
Obok tego tekstu

Przeczytaj też