Gdzie leży Pałac Drottningholm?
Pałac leży na wyspie Lovön w gminie Ekerö, w hrabstwie Sztokholm, w okolicach Sztokholmu. Należy do Królewskiej Domeny Drottningholm, która została wpisana na listę UNESCO w 1991 roku na podstawie kryterium iv. Według komentarza UNESCO to najlepiej zachowany przykład XVIII-wiecznej północnoeuropejskiej rezydencji królewskiej inspirowanej Wersalem. Na wpisie znajdują się też teatr, Pawilon Chiński i park.
Pałac działa jako dom rodziny królewskiej. Od 1981 roku król Karol XVI Gustaw i królowa Sylwia mieszkają w południowym skrzydle. Pozostałe części są otwarte dla zwiedzających, więc przed wizytą warto ustalić, które sale są dostępne.
Woda ma tu duże znaczenie. Dawniej Mälaren była zatoką Bałtyku, a w epoce wikingów drogą wodną docierano do Birki i Uppsali. Dziś jezioro otacza wyspę, a pałac dobrze wpisuje się w wycieczkę po okolicy.
Dlaczego pałac powstał w XVII wieku?
Pierwszy kamienny pałac na tym miejscu zbudował w 1580 roku Jan III dla swojej żony Katarzyny Jagiellonki. Nazwa Drottningholm oznacza wyspę królowej.
Królowa wdowa Hedwiga Eleonora kupiła zamek w 1661 roku, ale w grudniu tego samego roku budynek spłonął. Szwecja była wtedy potężnym państwem po pokoju westfalskim, a pozycja królowej wymagała reprezentacyjnej siedziby blisko Sztokholmu. Odbudowę zlecono architektowi Nicodemusowi Tessinowi Starszemu. Prace ruszyły w 1662 roku. Tessin zmarł w 1681 roku, a jego syn Nicodemus Tessin Młodszy dokończył wnętrza.
Na schodach i w sali stoją marmurowe rzeźby dziewięciu muz autorstwa Nicolaesa Millicha. Hedwiga Eleonora używała pałacu jako letniej rezydencji aż do śmierci w 1715 roku.
Jak pałac zmieniał się w XVIII wieku?
W 1744 roku król Fryderyk I podarował pałac przyszłej królowej Ludwice Ulryce, żonie Adolfa Fryderyka. Pod jej rządami wnętrza przebudowano w bardziej wyrafinowanym, francuskim stylu rokoko.
W 1777 roku Ludwika Ulryka sprzedała pałac państwu szwedzkiemu. Król Gustaw III używał go jako letniej rezydencji. Odbywały się tu wystawne maskarady, przedstawienia teatralne i turnieje w ogrodach. Wielu historyków uważa ten czas za złoty wiek pałacu.
W 1797 roku przywitano tu przyszłą królową Fryderykę Badeńską, a w ogrodach odbył się ostatni turniej tego rodzaju. Po zamachu stanu w 1809 roku obalony Gustaw IV Adolf przez jedenaście dni był pilnowany w Chińskim Salonie.
Jak pałac przetrwał XIX wiek?
Za panowania Karola XIV Jana pałac opuszczono, bo król widział w nim symbol dawnej dynastii. Budynki niszczały, a wyposażenie wywożono lub sprzedawano na aukcjach. Pojawiła się wzmianka o oprowadzaniu w 1819 roku, a publiczność korzystała z parku na piknikach.
Oskar I wykonał pierwsze remonty w 1846 roku. W 1858 roku w pałacu urodził się przyszły król Gustaw V. Oskar II kontynuował prace, ale krytykowano go za modernizowanie wnętrz zamiast przywracania ich pierwotnego wyglądu. Dopiero za Gustawa V odtworzono wygląd z XVIII wieku.
Wielka restauracja ruszyła w 1907 roku i trwała cztery lata. Równolegle wymieniono instalacje, czyli prąd, ogrzewanie, kanalizację i wodę, a dach zastąpiono nowym. Prace prowadzono do 1913 roku.
Co zobaczyć w ogrodach?
Ogrody to jedna z głównych atrakcji dla turystów. Powstawały etapami, dlatego widać w nich kilka stylów. Najstarszą częścią jest ogród barokowy tuż przy pałacu, ograniczony wysokimi alejami drzew. Projekt prowadzili ojciec i syn Tessinowie.
Posągi w ogrodzie barokowym wykonał Adriaen de Vries. Szwedzka armia przywiozła je jako łup wojenny z pałacu Wallensteina w Pradze. Dwa marmurowe lwy przy głównej bramie pochodzą z zamku w Warszawie. Ogród podupadł w XIX wieku, ale został odnowiony w latach 1950 do 1960 z inicjatywy Gustawa VI Adolfa.
Na północ od ogrodu barokowego leży angielski park z dwoma stawami, kanałami, mostkami i rozległymi trawnikami. Gustaw III zlecił jego założenie. Większość antycznych marmurowych posągów kupił we Włoszech. Mają zaskakiwać gości w zielonej przestrzeni.
Jak działa teatr w Drottningholmie?
Teatr Drottningholm otwarto w 1766 roku. Pierwszy budynek spłonął 27 sierpnia 1762 roku podczas przedstawienia opery komicznej. Nowy zaprojektował Carl Fredrik Adelcrantz. Z zewnątrz wygląda bardzo skromnie, jak wiejski dwór, bo brakowało funduszy na przepych. Wnętrze ma za to iluzjonistyczne malowidła i stiuk imitujący droższe materiały.
Najcenniejsze jest wyposażenie sceny. Maszyneria z XVIII wieku zachowała się do dziś i jest nadal używana. System wózków i wałów pozwala zmienić dekoracje nawet w sześć sekund. Na scenie można wykonać cztery zmiany w jednym przedstawieniu. Działają też maszyny do efektów: falujące morze z malowanych śrub, machina grzmotu i latające krzesło.
Teatr przeżył przerwę. W 1921 roku szwedzki historyk teatru Agne Beijer odkrył go na nowo i za zgodą królewską zachował wnętrza oraz maszynerię. Teatr ponownie otwarto 19 sierpnia 1922 roku. W 1951 roku stałym zespołem na letnie przedstawienia została Królewska Opera Szwedzka. Dziś teatrem zarządza prywatna fundacja, Muzeum Teatru Drottningholm, a przedstawienia odbywają się głównie latem.
Bilety i terminy letnich przedstawień można sprawdzić na oficjalnej stronie teatru.
Kiedy odwiedzić kaplicę i Pawilon Chiński?
Kościół pałacowy zaprojektował Nicodemus Tessin Starszy. Ukończył go jego syn w maju 1746 roku. Wnętrze ma organy Cahmana z 1730 roku, które nadal są w użyciu. Nabożeństwa odbywają się w ostatnią niedzielę każdego miesiąca.
Pawilon Chiński, zwany też Kina Slott, to królewska budowla w stylu chińskim. Powstała w latach 1763 do 1770. Należy do najważniejszych elementów wpisu na listę UNESCO obok pałacu i teatru.
Część obiektów jest dostępna dla zwiedzających w formie oprowadzania. Godziny i zasady wejścia warto sprawdzić przed wyjazdem na oficjalnej stronie obiektu.
Jak dojechać do Pałacu Drottningholm?
Pałac położony jest na wyspie Lovön, więc dojazd wymaga przeprawy. Najprostszą opcją jest połączenie metra z transportem wodnym. Sztokholmskie metro jest znane ze sztuki współczesnej na stacjach, co warto zobaczyć przy okazji.
Dokładne przystanki, czas przejazdu i częstotliwość kursów zmieniają się, więc przed wyjazdem trzeba je sprawdzić w aktualnym rozkładzie na oficjalnej stronie komunikacji Sztokholmu.
Na miejscu wygodnie jest mieć plan dnia. Pałac, ogrody i teatr to osobne punkty, więc trzeba je zaplanować w kolejności, która pasuje do godzin otwarcia.
Od czego zacząć planowanie wyjazdu?
Najpierw ustal, czy zależy ci na pałacu, czy na teatrze. Przedstawienia odbywają się latem, a ich bilety warto kupić wcześnie, bo sezon jest krótki.
Potem sprawdź pogodę, bo większość ogrodów i parku oglądasz na zewnątrz. Przed wyjazdem zajrzyj na pogodę w Sztokholmie.
Na koniec zaplanuj trasę: pałac, ogród barokowy, angielski park, a w razie przedstawienia teatr. Zarezerwuj miejsca na wybrany termin, a resztę dostosuj do pogody i godzin otwarcia.
