Przejdź do treści
W Szwecji
Sztokholm

Uppsala: co zobaczyć w jeden dzień z Sztokholmu

Redakcja W Szwecji5 min czytania
Uppsala
Fot. ArildV, CC BY-SA 4.0

Uppsala to miasto uniwersyteckie 71 km na północ od Sztokholmu, do którego łatwo dojechać na jeden dzień. Poniżej znajdziesz najważniejsze zabytki, sposób dojazdu, miesięczne dane pogodowe i gotowy układ dnia. Wszystko w kolejności, w jakiej warto planować wyjazd.

Co zobaczyć w Uppsali?

Najważniejsze w Uppsali są cztery miejsca: katedra, zamek, uniwersytet i dawne centrum kultu w Gamla Uppsali. Miasto leży 71 km na północ od Sztokholmu, na równinie, więc wieże katedry i zamku widać z daleka. Większość zabytków jest blisko siebie, w zachodniej części miasta, po drugiej stronie rzeki Fyrisån. Centrum handlowe leży po wschodniej stronie, więc w ciągu dnia przechodzisz przez oba brzegi. Uppsala ma wyraźny charakter studencki, ale jest spokojniejsza niż stolica. Miasto ma zwarte centrum, a regularna siatka ulic ułatwia orientację. Najlepiej zacząć od katedry, a potem przejść przez uniwersytet i zamek. Dzień kończy się dobrze na wzgórzu zamkowym.

Widok z lotu ptaka na ceglaną katedrę o dwóch strzelistych wieżach otoczoną gęstą miejską zabudową i zielenią.
Katedra w Uppsali i panorama miasta z lotu ptaka Fot. L.G.foto, CC BY-SA 4.0

Jak dojechać z Sztokholmu do Uppsali na jeden dzień?

Z Sztokholmu do Uppsali jedzie się pociągiem. Przejazd trwa około 40 minut. Kursy są częste, więc nie trzeba planować dnia pod jeden konkretny pociąg. Warto jednak sprawdzić godziny powrotu przed wyjazdem w rozkładzie jazdy przewoźnika kolejowego. Dworzec leży blisko centrum, a większość zabytków da się zobaczyć pieszo. Jeśli wieczorem wracasz do stolicy, po drodze możesz zaplanować wizytę w Muzeum Vasa, które znajduje się w Sztokholmie na wyspie Djurgården. Na jeden dzień wystarczy wyjazd rano i powrót wieczorem. Jeśli chcesz zobaczyć też Gamla Uppsala, przewidź na ten dojazd osobną część dnia.

Katedra i zamek na wzgórzu

Katedra w Uppsali to największa katedra w Skandynawii. Jest gotycka, a jej budowę zaczęto w 1273 roku. Otwarto ją w 1435 roku. Wieże sięgają 118,7 metra, więc widać je z daleka. Przez wiele wieków w katedrze odbywały się koronacje szwedzkich władców, aż do końca XIX wieku. W środku znajdują się relikwie świętego Erika, patrona Szwecji. Warto sprawdzić, czy wnętrze jest dostępne w trakcie twojej wizyty, na oficjalnej stronie katedry. Zamek stoi na grzbiecie Uppsalaåsen, na wysokości około 30 metrów. Zbudował go król Gustaw Waza w XVI wieku. Dziś jest siedzibą gubernatora hrabstwa Uppsala. Z dziedzińca widać dużą część miasta.

Uniwersytet i dzielnica Fjärdingen

Uniwersytet w Uppsali założono w 1477 roku. To najstarszy ośrodek szkolnictwa wyższego w Skandynawii. Na zachodnim brzegu rzeki, w dzielnicy Fjärdingen, tradycyjnie mieszkali duchowni, przedstawiciele dworu i środowisko akademickie. Podział na miasto mieszczan i miasto uczonych nadal widać w układzie miasta. Przy uczelni działają tradycyjne studenckie nacje, a w strojach z czapkami studentów można spotkać przy uroczystych okazjach. Wśród uczonych związanych z miastem jest Karol Linneusz, ojciec taksonomii, oraz Anders Celsius, twórca skali Celsjusza. Dom Linneusza z ogrodem wciąż można zwiedzać. Wiele zabytków zachowało się właśnie w zachodniej części miasta, dlatego to tam warto spędzić najwięcej czasu.

Gamla Uppsala: dawne centrum kultu

Gamla Uppsala leży kilka kilometrów na północ od dzisiejszego miasta. Przez wieki było tu największe centrum religijne i polityczne Szwecji, a wikingowie żyjący w Uppsali czcili tu bogów. Adam z Bremy opisał stojącą tu świątynię ze złotymi posągami Odyna, Thora i Freyra. Kronikarze średniowieczni opisują też ofiary składane w jej pobliżu. Dziś widać tu trzy wielkie kurhany królewskie. Z pierwotnych dwóch do trzech tysięcy kurhanów przetrwało około 250. W 1164 roku ustanowiono tu pierwsze szwedzkie arcybiskupstwo, a w 1273 roku przeniesiono je do Uppsali. W 1989 roku papież Jan Paweł II odprawił na kurhanach królewskich mszę pod gołym niebem. Dojazd do Gamla Uppsali wymaga autobusu lub taksówki, więc to osobny punkt dnia.

Wysoka, drewniana dzwonnica kryta gontem i pomalowana czerwoną farbą, stojąca przy ścieżce w parku
Gamla Uppsala, drewniana dzwonnica przy kościele Fot. Pudelek, CC BY-SA 4.0

Link partnerski Uppsala: noclegi. Znajdź nocleg

Historia miasta: od Aros do Uppsali

Dzisiejsza Uppsala powstała z miasta portowego Gamla Uppsala, zwanego Aros. Według przekazu król Erik Jedvardsson zginął w bitwie w Aros w 1160 roku. Na placu świętego Erika, na północ od katedry, stoi pompa upamiętniająca tę legendę. W 1273 roku Aros przejął rolę arcybiskupstwa i nazwę Uppsala. W 1477 roku powstał uniwersytet, pierwszy na terenie krajów nordyckich. W 1567 roku w zamku doszło do tzw. mordów Sturów, gdy król Eryk XIV kazał wtrącić do lochów sześciu szlachciców i ich wymordować. W 1643 roku miasto przyjęło pierwszy plan i prostokątną siatkę ulic, którą widać do dziś. W 1702 roku większa część miasta spłonęła. Odbudowa i rozwój uniwersytetu uczyniły z Uppsali drugą stolicę kraju.

Jaka pogoda w Uppsali przez cały rok?

Uppsala ma klimat wilgotny kontynentalny, z mroźnymi zimami i ciepłymi latami. Mimo północnego położenia zimy są łagodniejsze niż w innych miastach na tej szerokości, głównie dzięki Prądowi Zatokowemu. Latem słońce świeci ponad 18 godzin, a zimą poniżej 6 godzin. Śnieg leży zwykle około 100 dni w roku. Poniższa tabela pokazuje średnie wartości z lat 1991 do 2020.

Miesiąc Średnia maks. (°C) Średnia min. (°C) Średnia dobowa (°C) Opady (mm)
Styczeń 0,4 minus 4,6 minus 2,0 38,8
Luty 0,9 minus 5,0 minus 2,0 31,8
Marzec 4,8 minus 2,5 1,0 28,7
Kwiecień 11,2 1,1 6,0 31,8
Maj 16,8 5,6 11,1 39,3
Czerwiec 20,8 10,1 15,3 61,2
Lipiec 23,6 13,1 18,2 57,4
Sierpień 22,1 12,2 16,9 73,6
Wrzesień 16,7 8,3 12,2 48,6
Październik 10,0 3,7 6,7 63,4
Listopad 4,6 0,1 2,5 52,8
Grudzień 1,7 minus 3,0 minus 0,6 47,3

Najbardziej mokry jest sierpień. Najsuchszy jest marzec. Roczna suma opadów wynosi 564,9 mm. Dane o klimacie stolicy znajdziesz w tekście o pogodzie w Sztokholmie.

Jak zaplanować dzień w Uppsali?

Dobry plan zaczyna się od katedry, najlepiej rano. Potem przechodzisz przez centrum na zachodni brzeg rzeki, do uniwersytetu i dzielnicy Fjärdingen. Po obiedzie zamek i wzgórze Uppsalaåsen dają najlepszy widok na miasto. Gamla Uppsala leży poza centrum, więc dojazd wymaga autobusu lub taksówki, a aktualne połączenia znajdziesz na stronie miejskiej uppsala.se. Ten punkt warto zaplanować na przedpołudnie, jeśli zależy ci na obu miejscach. Wieczorem możesz wrócić do stolicy, gdzie w pobliżu dworca znajdziesz Gamla Stan, czyli stare miasto Sztokholmu.

Od czego zacząć planowanie?

Zacznij od daty, bo od niej zależy godzina dojazdu i długość dnia. Potem sprawdź rozkład pociągów powrotnych i ustal, o której wychodzisz z Uppsali. Sprawdź też godziny otwarcia katedry i zamku, bo te dane zmieniają się w ciągu roku. Jeśli chcesz zobaczyć Gamla Uppsala, zaplanuj na nią osobną część dnia. Na koniec przygotuj listę trzech priorytetów. Przy krótkim pobycie lepiej zobaczyć dobrze dwa miejsca niż pospiesznie cztery.

Dobre pytania przed wyjazdem

Czy na Uppsalę wystarczy jeden dzień?
Tak, jeden dzień wystarczy, żeby zobaczyć katedrę, zamek, uniwersytet i dzielnicę Fjärdingen. Gamla Uppsala wymaga dodatkowego dojazdu, więc lepiej poświęcić jej przedpołudnie.
Jak długo jedzie się z Sztokholmu do Uppsali?
Przejazd pociągiem trwa około 40 minut. Dokładne godziny kursów sprawdź przed wyjazdem.
Który miesiąc jest najbardziej deszczowy w Uppsali?
Najbardziej mokry jest sierpień, z sumą opadów 73,6 mm według danych z lat 1991 do 2020. Najsuchszy jest marzec, z 28,7 mm.
Czy można zwiedzić wnętrze katedry?
Tak, katedra jest otwarta dla zwiedzających w określonych godzinach. Aktualne godziny sprawdź przed wyjazdem.
Czy w Uppsali można zobaczyć dom Karola Linneusza?
Tak, dom i ogród Linneusza można zwiedzać. Miejsce to znajduje się w mieście, więc dojście jest proste.
Podziel się
Obok tego tekstu

Przeczytaj też